Doha, Katar, 30. jun 2014. (IUCN/WWF) – Ovogodišnje 38. zasedanje Komiteta svetske baštine održano je u Dohi pod pokroviteljstvom Države Katar. Tom prilikom četiri nova prirodna područja Okavango delta (Bocvana), Veliki Himalajski nacionalni park (Indija), Svetilište divljine planinskog lanca Hamiguitan (Filipini) i Stevns Klint (Danska) upisana su na UNESKO Listu svetske baštine, sledeći stručne preporuke IUCN-a. Južnokineski kras (Kina), Šuma Bjalovježa (Belorusija/Poljska) i Vadensko more (Danska/Holandija/Nemačka) su područja čija je površina uvećana, dok su Trang An pejzaž (Vijetnam) i Drevni majanski grad i zaštićena tropska šuma Kalakmul, Kampeće (Meksiko) dobili status mešovite kulturne i prirodne baštine.
"Upis na UNESKO Listu svetske baštine donosi veliku odgovornost, jer podrazumeva zadovoljavanje najviših standarda zaštite prirode. IUCN će, kao savetodavno telo zaduženo za stručne preporuke na osnovu kojih Komitet donosi odluke o upisu prirodnih područja na UNESKO Listu svetske baštine, nastaviti da primenjuje stroge kriterijume pri proceni opravdanosti upisa novih područja", ističe Boris Erg, direktor IUCN Programske kancelarije za jugoistočnu Evropu, smeštene u Beogradu.
Značajan podatak je da je Okavango delta upisana kao 1000. područje na Listu svetske baštine, koja uključuje prirodna, mešovita i kulturna područja. Veliki uspeh postignut u Dohi predstavlja odluka Komiteta da se ne izađe u susret zahtevu za skidanjem Tasmanijske divljine (Australija) sa Liste, dok je Vladi Australije istovremeno upućena i jasna poruka o neprimerenosti planiranih razvojnih projekata na Velikom koralnom grebenu, najvećem koralnom sprudu na planeti i jednom od najmarkatnijih područja upisanih na Listu svetske baštine.
Sa nova četiri upisa na UNESKO Listu svetske baštine ukupan broj prirodnih područja je dostigao 197. Ovo su najznačajniji i najočuvaniji prirodni predeli na planeti, i predstavljaju retka područja koja zadovoljavaju visoke kriterijume UNESKO-a. Pre upisa prirodnog područja na Listu, potrebno je da Međunarodna unija za zaštitu prirode (IUCN) izvrši njegovu procenu i da dostavi stručnu preporuku Komitetu za svetsku baštinu na razmatranje. Komitet broji 21 zemlju članicu, a zanimljiv podatak je da je od 2011 god. Srbija članica Komiteta te može direktno da odlučuje o upisu novih područja na Listu i učestvuje u donošenju drugih odluka od važnosti za Konvenciju o svetskoj baštini.
„Srbija nema prirodnih područja upisanih na Listu svetske baštine, no nedavno se priključila velikom projektu za očuvanje Dinarida u kome učestvuju brojne zemlje iz regiona, od Albanije do Italije. Dinaridi su prepoznati kao područje sa mogućnošću za upis na UNESKO Listu svetske baštine i IUCN će pružiti neophodnu stručnu podršku Srbiji u ovom značajnom projektu. WWF takođe pruža značajnu podršku ovoj inicijativi kroz projekat Parkovi Dinarskog luka“, izjavila je Duška Dimović, direktor WWF programa u Srbiji.
Konvencija o zaštiti svetske kulturne i prirodne baštine je usvojena 1972. godine sa ciljem očuvanja najvrednijih kulturnih i prirodnih područja na planeti. Sva područja moraju da poseduju Izuzetnu univerzalnu vrednost koja je od značaja za čitavo čovečanstvo. Do današnjeg dana na Listu svetske baštine je upisano ukupno 981 područja od čega su 759 dobra kulturne baštine, 193 područja prirodne baštine a 29 dobara su upisana kao mešovita kulturna i prirodna baština. Na listi se nalaze globalno prepoznatljiva područja kao što su Kilimandžaro, piramide u Egiptu, Veliki koralni greben i Maču Pikču, ali takođe i Gamzigrad-Romulijana, Durmitor, Plitvička jezera i dr. Zadatak IUCN-a je da ocenjuje prirodna područja koja se nominuju za upis na Listu i predlaže njihov upis. Odluku o upisu na Listu donosi Komitet svetske baštine koji se sastaje svake godine kako bi razmatrao pristigle nominacije.
IUCN, Međunarodna unija za zaštitu prirode, je najstarija i najveća ekološka organizacija na svetu sa preko 1,200 članica koje čine vlade i NVO, i gotovo 11,000 volontera eksperata u 160 zemalja. IUCN Programska kancelarija za jugoistočnu Evropu promoviše dobro upravljanje i održivo korišćenje prirodnih resursa i biodiverziteta, i podržava inicijative koje čuvaju biološku raznolikost i upravljaju ekološkim sistemima za dobro ljudi i prirode. Blisko sarađujući sa IUCN članicama i stručnjacima u 6 komisija, IUCN radi na oblikovanju regionalnih politika i uključena je u dve vodeće inicijative: Evropski Zeleni pojas i Inicijativa za Dinaride.
www.iucn.org/southeasterneurope
Program IUCN-a za svetsku baštinu
IUCN je savetodano telo za UNESKO Komitet za svetsku prirodnu baštinu. Blisko sarađujući sa IUCN Svetskom komisijom za zaštićena područja (IUCN WCPA), Program IUCN-a za svetsku baštinu daje ocenu područja nominovanih za upis na Listu svetske baštine, prati stanje očuvanosti područja na listi, promoviše Konvenciju kao vodeću alatku za očuvanje, i pruža podršku, savet i obuku upravljačima, vladama, naučnicima i lokalnim zajednicama.
WWF – Svetski fond za prirodu je jedna od najvećih, širom sveta priznatih, nezavisnih organizacija, koja se bavi zaštitom prirode i ima skoro 5 miliona pristalica i aktivnu globalnu mrežu u više od 100 zemalja. Misija WWF-a je da zaustavi uništavanje životne sredine i da stvori budućnost u kojoj ljudi žive u skladu sa prirodom putem očuvanja svetske biološke raznovrsnosti, održivog korišćenja prirodnih resursa i smanjenja zagađenja i preterane potrošnje.
